headershadow

Latest Blogposts

Zelf een business model creëeren? Zo pak je dat aan!

creatie business model

Regelmatig help ik ondernemers bij het creëren van een nieuw business model voor hun bedrijf, project of innovatie. Vaak krijg ik de vraag hoe ik dat aanpak. In dit artikel leg ik daarom uit wat mijn werkwijze is.

Ga, gewapend met deze uitleg, vooral zelf aan de slag. Wellicht inspireert het je om me een dag bij jouw bedrijf uit te nodigen om een sessie voor je te leiden.

Ik beperk deze sessies altijd tot één dag. Wat we die dag doen is afhankelijk van het voorwerk dat je als ondernemer of manager van een project hebt gedaan. Mijn advies daarbij is om vooraf voor de volgende uitgangspunten te zorgen:

  • Weten wat je persoonlijke visie en missie is bij het betreffende project (zie ook: Je missie als ondernemer)
  • Keuze voor één specifieke niche en/of marktsegment waarin je gaat opereren (zie ook: Markten en niches)

Een creatieve sessie

Belangrijk voor de dag zelf is dat het een creatieve sessie wordt. Ga dus niet in de dagelijkse werkomgeving (bijvoorbeeld je kantoor) zitten. Zorg er juist voor dat je helemaal vrij bent van het gewone alledaagse werk. Kies dus voor:

  • Een lokatie buiten het bedrijf
  • Een inspirerende omgeving
  • Mogelijkheden om even te ontspannen
  • Geen input van buiten (telefoon, sociale media, etc)
inspiratie op lokatie

zoek een inspirerende lokatie voor je creatieve sessie

Wie doen er mee?

Van belang is ook om de juiste deelnemers te selecteren. Niet iedereen rond je onderneming is geschikt om samen met jou na te denken over het juiste business model.

Kies voor enkele naaste medewerkers en/of vertrouwenspersonen die zich goed kunnen verplaatsten in:

  • de impact van je onderneming
  • strategische vraagstukken
  • een creatieve mindset

Een groep tussen drie en zes personen geeft goede kans op een vruchtbare sessie. Zorg voor een afgewogen gezelschap, waarbij iedereen zin heeft om een bijdrage te leveren aan de voorgenomen innovatie.

inspirerend gezelschap

insprirerend gezelschap bij een creatieve sessie

Niemand hoeft elkaar te kennen. Zorg er voor dat de deelnemers niet met elkaar zijn vastgeroest in ingesleten patronen. Soms is het handig wanneer een aantal specialisten vertegenwoordigd zijn, maar te veel specialistische kennis zal juist ook remmend werken.

Wie neemt het voortouw

Zorg er voor dat jouw 'business model creatie sessie' wordt geleid door iemand die inzicht heeft in de wijze waarop een creatief proces werkt. De dagvoorzitter moet daarnaast het model kennen dat je wilt hanteren en een goede briefing krijgen over de doelen die je wil bereiken.

Waarschijnlijk voldoe jij, als ondernemer of manager van het project waar het om gaat goed, aan de bovenstaande criteria. Toch kunnen er redenen zijn om niet zelf de leiding over de sessie op je te nemen. Wanneer je bijvoorbeeld  persoonlijk een grote inbreng in de creatie wil hebben, is het verstandig te kiezen voor een externe procesmanager.

Hoe werkt een creatief proces

Veel managers en strategen zijn gewend om recht op hun doel af te gaan. Ze werken graag vanuit de breedte toe naar een concreet besluit of een eenduidige strategie. Zelf doe ik dat ook graag.

Bij een creatief proces geeft die insteek niet het gewenste effect. Eerst moet je daarbij vrijuit brainstormen om allerlei opties bloot te leggen, waaraan je in eerste instantie niet gedacht zou hebben en die toch een waardevolle bijdrage leveren aan de oplossing van je vraagstuk.

Dat brainstormen heet in jargon 'divergeren' (verbreden). Pas wanneer de volle breedte van alle vrijheidsgraden in kaart is gebracht, kun je gaan toewerken naar je besluiten, ook weer in jargon 'convergeren' (vernauwen) genoemd.

divergeren en convergeren

Verbreden en versmallen bij een creatief proces

Het hele creatieve proces werkt als een platliggende ruit, een wybertje, dat zich eerst verbreedt en opent en daarna weer versmalt naar een resultaat.

Hoe ziet het dagprogramma er uit

De dagindeling van je sessie volgt het patroon van deze ruit. Je start de dag met onderdelen die de geest losmaken: kennismaken, vrij associëren, brainstormen, filosoferen.

Op die manier kom je in het brede deel van de ruit. Daarin ga je verkennen wat je werkelijk beet hebt. Welke consequenties kun je trekken uit de associaties en filosofische gedachten. Welke mogelijkheden liggen allemaal voor je open. Wat is met wat te verbinden. Hoe ver rijkt het perspectief. Rek deze fase zo ver mogelijk op.

Pas daarna ga je weer versmallen en concrete modellen schetsen. Zorg er daarbij voor dat je niet stopt bij één model. Schets er zo veel je kunt en vergelijk ze met elkaar. Blijf dus zo lang mogelijk breed denken.

 

modellen schetsen

schets zo veel mogelijk modellen

 

Aan het eind van de dag houdt je op die manier enkele modellen over die het waard zijn serieus in overweging te nemen. Daarmee ga je na afloop van de dag verder.

Wat is het centrale vraagstuk

In vrijwel alle gevallen is de centrale vraag wie je klanten precies zijn, wat ze van jou verwachten, welk vraagstuk jij voor hen oplost en wat de toegevoegde waarde is die je ze kunt bieden.

Over de vraag hoe je al deze vragen over je klanten in kaart brengt heb ik een apart artikel gepubliceerd. Je kunt dat nalezen op:

Vaak werk je binnen een business model voor meer klantgroepen tegelijk. Denk hier aan wanneer je bezig bent met het invullen van de centrale vraag wie je klanten eigenlijk zijn.

Welk systeem gebruik je om je business model te schetsen

Wanneer je de centrale vraagstukken over je klanten hebt blootgelegd, kun je complete business modellen schetsen. Ik maak daarbij gebruik van een beproefde systematiek, die van het Business Model Canvas.

Hoe deze systematiek werkt kun je lezen in twee artikelen die ik daarover heb gepubliceerd:

Hoe houdt je het luchtig

Het creëren van een nieuw business model, dat klinkt nogal zwaar op de hand. Tegelijk is het dus een creatief proces. Je bent tenslotte met een creatie bezig...

De sessie mag dus vooral niet te serieus van opzet zijn. Kies in het hele dagprogramma daarom voor luchtige elementen. Bijvoorbeeld door niet alleen te praten, maar ook veel te doen: schetsen, uitbeelden, tekenen, filmen. Of door tussendoor uitgebreid met elkaar te lunchen of een wandeling te maken.

ontspannen lunchen

ontspanning tijdens een goede lunch

Door in je dagprogramma hiervoor tijd te nemen, schep je ruimte om alles wat in de geest naar boven borrelt ook werkelijk aan de oppervlakte te laten komen. Tijdens de luchtige momenten kun je dus best doorgaan met de uitwisseling over het project, maar dan informeel.

De agenda

Maak op basis van alle bovenstaande elementen een agenda voor de dag. Zorg er daarbij voor dat je aan het begin van de dag duidelijk uitlegt hoe het programma in elkaar zit, wat je met elkaar gaat doen en wat het beoogde doel daarvan is.

Het dagprogramma zal per onderneming, voorgenomen innovatie of beoogd project anders zijn. De basisingrediënten worden echter meestal gevormd door de volgende bouwstenen:

  • introductie (wie zitten er aan tafel)
  • theorie (hoe gaan we te werk)
  • voorbeelden (van bestaande leuke business modellen)
  • klantvraagstukken (voor wie, welke vragen, welke oplossingen, welke toegevoegde waarde)
  • business modellen (schetsen van de externe business componenten)
  • afronding en vervolgstappen (keuze van modellen, uitzetten wie daarbij onderzoek doet en de strategie uitwerkt)

Tot slot

Op basis van het bovenstaande, kun je zelf je eigen sessie inrichten. Veel ondernemers en managers gingen je voor en ontdekten dat het schetsen van een business model heel verhelderend werkt en ook veel richting geeft aan je project of innovatie.

Sommigen aarzelen echter of ze zo'n belangrijke sessie geheel op eigen kracht moeten opzetten. Om je een steuntje in de rug te geven, organiseer ik op 19 maart een private seminar voor maximaal 12 deelnemers. Aan de hand van je eigen casus, gaan we dan een hele middag aan de slag.

Interesse?

Kijk dan hier voor het complete programma!

 

Succesvol worden op Internet?
Download nu GRATIS e-book "Succes met Internet"
We hate spam just as much as you

Ian Muller is eigenaar van Windkracht62, strategisch adviseur en innovatiemanager. Windkracht62 biedt een platform aan ondernemers, instellingen en uitgevers die internet met succes willen inpassen in hun business. Met meer dan 20 jaar ervaring in de publicatie en media branche helpt en coacht hij ondernemers met hun bedrijf.
Meer over

0 reacties op “Zelf een business model creëeren? Zo pak je dat aan!

Plaats een reactie


*